Η γη της αρκούδας

Θα την έλεγα και φωτογραφία της χρονιάς και θα της έδινα το πρώτο βραβείο στην κατηγορία της άγριας φύσης. Ξαπλωμένη πάνω στα ξερά καλάμια, σαν να παραδόθηκε για λίγο στη σιωπή του κόσμου, η αρκούδα μοιάζει να ανασαίνει μαζί με τη γη. Στην φωτογραφία του Κύριλλου Σαμαρά, την βλέπουμε με το σώμα της να ακουμπά στο χώμα που κάποτε ήταν απέραντο, ελεύθερο, δικό της. Ένα χώμα που θυμάται τα βήματά της, τα ίχνη των προγόνων της, τις εποχές που το δάσος δεν είχε σύνορα και οι άνθρωποι δεν είχαν ακόμα μάθει να φοβούνται ό,τι δεν κατανοούν.

Η καφέ αρκούδα του ελληνικού χώρου εκτός από ζώο είναι και μνήμη. Μια σκιά που επιβίωσε από διώξεις, παγίδες, φωτιές και σφαίρες. Ένα πλάσμα που κουβαλάει πάνω του την ιστορία της κακοποίησης, αλλά και την αξιοπρέπεια της επιμονής. Για χρόνια κυνηγημένη, εξορισμένη από τα ίδια της τα βουνά, έμαθε να ζει στα όρια – όχι της φύσης, αλλά της ανθρώπινης ανοχής.

Και τώρα; Τώρα που δεν την κυνηγάμε πια όπως τότε, την πιέζουμε αλλιώς. Της στενεύουμε τον κόσμο. Δρόμοι που κόβουν τα δάση στα δύο, χωριά που απλώνονται εκεί που άλλοτε υπήρχε σιωπή, σκουπίδια που μπερδεύουν την πείνα της με τον κίνδυνο. Ο χώρος της μικραίνει, κι εκείνη καλείται ξανά να προσαρμοστεί. Πάντα εκείνη.

Κοιτάζοντας αυτή τη μορφή, απλωμένη στο χώμα, βλέπεις την ευαλωτότητα της άγριας ζωής μπροστά στη δική μας επέκταση. Βλέπεις μια ύπαρξη που δεν ζήτησε τίποτα, παρά μόνο να υπάρχει.

Και ίσως, τελικά, το ερώτημα δεν είναι αν θα επιβιώσει η αρκούδα. Είναι αν θα μάθουμε εμείς να συνυπάρχουμε. Να αφήνουμε χώρο. Να θυμόμαστε πως δεν είμαστε οι μόνοι που ανήκουν εδώ.

Γιατί αν χαθεί κι αυτή η σιωπηλή παρουσία από τα ελληνικά βουνά, τότε θα έχει χαθεί μαζί της και η ίδια η ισορροπία ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση. Και τότε, η γη δεν θα ανασαίνει πια το ίδιο.