Η Θεσσαλονίκη δεν «μυρίζει τζάκι». Μυρίζει θάνατο.
Written by v.psychogios on 13/01/2026
Καλησπέρα στην ομάδα. Γράφω αυτό το κείμενο με την ιδιότητα του επιστήμονα, αλλά κυρίως ως κάτοικος αυτής της πόλης που προσπαθεί να πάρει ανάσα και νιώθει το στήθος του να καίγεται κάθε βράδυ μετά τις 9:00 τον χειμώνα.
Ας μιλήσουμε με δεδομένα, γιατί η κατάσταση με τα τζάκια και την καύση «αμφίβολων» υλικών έχει ξεφύγει. Σε συνδυασμό με την ιδιαίτερη γεωγραφία της πόλης μας, κάθε βράδυ δημιουργούμε έναν θάλαμο αερίων.
Το “Τοξικό Κοκτέιλ” της Καύσης
Πολλοί θεωρούν πως το να καις ξύλα είναι “φυσικό” και ακίνδυνο. Λάθος.
Το πρόβλημα είναι διπλό: Πρώτον, πολλοί καίνε ακατάλληλα υλικά (παλιά επιπλα με βερνίκια, μελαμίνες, πλαστικά) τα οποία απελευθερώνουν διοξίνες και βαρέα μέταλλα. Δεύτερον, ακόμα και το “καθαρό” ξύλο σε ένα συμβατικό τζάκι κάνει ατελή καύση, παράγοντας τεράστιες ποσότητες επικίνδυνων μικροσωματιδίων.
Η “Κατάρα” της Γεωγραφίας μας: Το Φαινόμενο της Χύτρας
Ας δούμε τα μετεωρολογικά δεδομένα για Δεκέμβριο και Ιανουάριο. Τι συμβαίνει στη Θεσσαλονίκη;
Η πόλη μας είναι χτισμένη αμφιθεατρικά σε ένα κοίλο, με βουνά από πίσω και θάλασσα μπροστά. Τον χειμώνα, ειδικά τις νύχτες με άπνοια ή ασθενείς νοτιάδες, εμφανίζεται το φαινόμενο της Θερμοκρασιακής Αναστροφής.
Όπως βλέπετε στο πρώτο γράφημα παρακάτω, αντί ο ζεστός καπνός να φεύγει ψηλά στην ατμόσφαιρα, εγκλωβίζεται από ένα στρώμα πιο ζεστού αέρα που λειτουργεί σαν “καπάκι” πάνω από την πόλη. Οι ρύποι δεν έχουν διέξοδο και συσσωρεύονται εκεί ακριβώς που αναπνέουμε.
Δείτε την 1η εικόνα (αρχή)
Εδώ είναι το κρίσιμο σημείο που κάνει τη Θεσσαλονίκη τόσο ευάλωτη. Έχουμε πάρα πολύ υψηλά ποσοστά υγρασίας.
Τα σωματίδια του καπνού λειτουργούν ως “πυρήνες”. Η υγρασία κολλάει πάνω τους, αυξάνει τον όγκο τους και δημιουργεί αυτή την κολλώδη αιθαλομίχλη (smog) που βλέπουμε να θολώνει τα φώτα του δρόμου.
Αυτά τα υγρά, τοξικά μικροσωματίδια (PM2.5), λόγω του απειροελάχιστου μεγέθους τους, ξεπερνούν τις φυσικές άμυνες του οργανισμού (μύτη, φάρυγγας). Όπως φαίνεται στο δεύτερο γράφημα, φτάνουν βαθιά στις κυψελίδες των πνευμόνων και από εκεί περνούν κατευθείαν στην κυκλοφορία του αίματος.
Οι συνέπειες δεν είναι απλά ένας βήχας. Μιλάμε για εκτόξευση αναπνευστικών προβλημάτων, καρδιαγγειακά επεισόδια και μακροχρόιες βλάβες, όχι μόνο σε ευπαθείς ομάδες αλλά σε όλους μας.
Δείτε τη 2η εικόνα
Συμπέρασμα
Δεν είναι ρομαντικό. Είναι εγκληματικό. Όταν ανάβουμε τζάκι σε μέρες με άπνοια και υγρασία στη Θεσσαλονίκη, δηλητηριάζουμε το παιδί στο διπλανό δωμάτιο, τον ηλικιωμένο στον πάνω όροφο και τελικά εμάς τους ίδιους.
Ας αποκτήσουμε επιτέλους συνείδηση. Ο αέρας της πόλης δεν αντέχει άλλο.

